انواع موزه

 

موزه ها را به شكلهاي گوناگون طبقه بندي كرده اند :

موزه هاي تاريخ و باستان شناسي، موزه هاي فضاي باز، موزه هاي مردم شناسي، كاخ موزه ها، موزه هاي علوم و تاريخي طبيعي، موزه هاي منطقه اي و محلي، موزه هاي سيار (گردشي) ، پارك موزه ها، موزه هاي سلاح (نظامي) و موزه هاي انديشمندان (خانه هنرمندان)

 

- موزه‌هاي تاريخ و باستان شناسي

    ديد تاريخي دارند و بيانگر سلسله و دوره هاي تاريخي هستند . بيشتر اين آثار بر اثر كاوش هاي باستان شناسي به دست آمده اند و بيانگر فرهنگ و تمدن گذشته و تلفيق كننده علم، هنر و دانش يك ملت يا يك قوم هستند. چنين موزه هايي مادر نيز ناميده مي شوند. موزه ملي ايران (ايران باستان)، موزه ملي ورساي در فرانسه و موزه تاريخ در واشنگتن از اين نوع هستند.

 

- موزه فضاي باز یا سایت موزه

با ايجاد اين نوع موزه ها مي توان به معرفي يافته ها و داده هاي مهم باستان شناسي كمك بزرگي نمود. زماني‌كه يك كاوش علمي باستان شناسي منجر به نتايج مطلوب و كشف آثار ارزشمند غيرمنقول مي شوند و قابل انتقال به موزه ها نيستند، با فراهم آوردن شرايط و امكانات لازم، مكان مورد نظر را جهت باز ديد عموم مهيا مي نمايند. اين امر در اصطلاح به موزه فضاي باز مشهور است. از جمله اين موزه ها مي توان به تخت جمشيد در شيراز و محوطه تاريخي هگمتانه در همدان یا تخت سلیمان در آذربایجان غربی اشاره نمود. اين موزه ها در ديگر كشور ها مانند چين، يونان و برخي از كشورهاي اورپايي نيز معمول است. در استان خراسان محوطه تاريخی " بنديان " در گز كه داراي گچ بري هاي بسيار زيبايي از دوره ساسانيان است و همچنين محوطه تاريخي " شا ياخ " نيشابور مي توانند مكان مناسبي براي اين امر باشند.

 

- موزه هاي مردم شناسي

اين موزه ها از گروه موزه هاي تاريخي اند كه محدوده فعاليت آن ها، مطالعه فرهنگ هايي است كه به دوران پيش از ورود صنعت ماشيني به منطقه و يا دوران آغاز صنعتي شدن مربوط مي گردد و در حال حاضر به شدت مورد تهديد تمدن صنعتي هستند. موزه هاي انسان شناسي بيش از هر نوع ديگر موزه با موضوع اصلي خود كه مردم شناسي است ارتباط تنگاتنگ دارند و در واقع مركز پژوهش مي باشند؛ پژوهش هايي در زمينه فرهنگ مادي، ساختار اجتماعي، باورها و سنت ها، سير و سلوك و اخلاق اقوام مختلف و همچنين مطالعه هنرهاي پيش از صنعتي شدن و يا در حال صنعتي شدن جوامع مختلف و يافتن راه هايي براي نجات آن ها از آثار فاجعه آميز تهديدهاي تمدن صنعتي. موزه مردم شناسي تهران، حمام گنجعلي خان كرمان ، موزه کویر نایین و موزه مردم شناسي ابیانه از اين نوع هستند. ( برگرفته از كتاب موزه داري، نوشته نوشين دخت نفيسي، انتشارات سمت، صفحات 37 و 38)

 

- كاخ موزه ها

بناهاي تاريخي هستند كه از گذشتگان به دست ما رسيده و بيانگر نحوه زندگي صاحبان آنها هستند. ممكن است در يك بنا، اشياء تاريخي و آثار هنري از جمله نقاشي روي ديوار، حجاري و گچبری نيز وجود داشته باشد. كاخ موزه ها معمولاً در مراكز حكومتي به وجود مي آيند. هدف از تأسيس اين موزه ها به نمايش گذاشتن اثر و بناي تاريخي و نيز عبرت آموزي است. کاخ موزه چهلستون، مجموعه كاخ هاي سعد آباد تهران و باغ ملك آباد مشهد از اين نوع موزه ها هستند.

 

- موزه هاي هنري

موزه هاي هنري موزه هايي هستند كه اشياء آن ها صرفاً به دليل ارزش زيبايي جمع آوري شده و در معرض نمايش قرار گرفته اند. نظر به اينكه هنر داراي جلوه هاي بي شمار است، موضوع مجموعه هاي هنري نيز بسيار گسترده است. آثار نقاشي، پيكره سازي، هنرهاي كرافيك، تزييني، كاربردي و صنعتي مي توانند مجموعه هايي براي موزه هاي هنري باشند. همچنين آثار  تمدن هاي باستاني، عتيقه ها، هنرهاي عاميانه و هنرهاي ابتدايي چنانچه با ديد هنري نگاه شوند و بر مبناي همان ديدگاه در مجموعه اي تنظيم شوند، مي توانند بخشي از موزه هاي هنري و يا يك موزه كامل را تشكيل دهند. موزه هاي هنري كه در سال هاي اخير تشكيل شده اند، هنرهاي ديگري چون فيلم، موسيقي و تئاتر را هم در مجموعه خود گنجانده اند و بازديدكنندگان آن ها اغلب دوستداران هنر هستند. موزه هنرهاي زيبا در تهران و موزه هنرهاي تزييني در اصفهان از اين نوع موزه ها هستند. ( برگرفته از كتاب موزه داري، نوشته نوشين دخت نفيسي، انتشارات سمت، صفحه 38)

 

- موزه علوم و تاریخ طبيعي

تجربه هاي علمي بر اساس شواهد و وسايل كاري و تاريخي طبيعي كه در بر گيرنده گونه هاي مختلف گياهي به ويژه جانوران است را به نمايش مي گذارند. موزه تاريخي طبيعي اصفهان و موزه عـلوم و تاريخ طبيعي مشهد از اين نوع هستند.

 

- موزه هاي محلي و منطقه اي

بيانگر و نمودار فرهنگ يك منطقه و يا يك محله خاص هستند و صرفاً آثار و اشياء تاريخي همان منطقه را به نمـايش مي گذارند. موزه شـوش، تخت جمشيـد و موزه طوس در خراسان ازاين نوع هستند.

 

- موزه هاي سيار

براي پيشبرد سريع اهداف فرهنگي و به دليل عدم امكانات موجود در مناطق و شهرهاي محروم شكل مي گيرند. اين موزه ها فرهنگ هاي گوناگون را در مكان هاي مختلف در معرض ديد عموم مي گذارند. اگر به اين نـوع موزه ها توجه كـافي شود، بسيـار تاثير گذار خواهند بود.

 

- پارك موزه ها

به دليل داشتن ابعاد گوناگون علمي، فرهنگي، جاذبه هاي تفريحي و آموزشي از اهميت زياد برخوردار هستند، چرا كه مسايل زيستي و طبيعي را از نزديك براي مردم به نمايش مي گذارند. ويژگي مهم اين موزه ها اين است كه عموم مردم مي توانند از ديدن آنها بهرمند شوند. در ايران ايجاد پارك موزه سابقه چنداني ندارد ولي در كشورهايي مانند چين و كره شمالي مرسوم است. مكان هاي فرهنگي، ملي و تاريخي چون آرامگاه فردوسي در مشهد، آرامگاه عطار و خيام در نيشابور مي توانند مكان مناسبي به اين منظور باشند.

 

- موزه هاي نظامي

روند تاريخي انواع سلاح هاي نظامي و جنگي را در معرض ديد همگان قرار مي دهند. اين نوع اشيا شامل لباس هاي نظامي رزمي، اسلحه و ديگر وسايل رزمي نيز هستند.

 

- موزه هاي انديشمندان ( خانه هنرمندان )

براي ارج نهادن به هنرمندان، نويسندگان، مخترعان و مفاخر جامعه، معمولا" پس از در گذشتشان در خانه شخصي ایشان پديد مي آيد و در بر گيرنده وسايل شخصي، وسايل كار و آثار آنان است. اين موزه ها بيشتر در كشورهاي اروپايي مرسوم است. خانه شكسپير نويسنده مشهور انگليسي و اديسون مخترع برق در امريكا از اين نوع است. در ايران هم خانه بزرگ مرد موسيقي " استاد ابوالحسن صبا " تبديل به موزه شده و در برگيرنده تابلوهاي نقاشي، تأليفات و اموال شخصي وي است.





بازديد : 5200 بار نمايش يافته است .

کلمات کليدي : :
static ©